موش و گربه؛ اثري فاخر از عبيد زاكاني


موش و گربه؛ اثري فاخر از عبيد زاكاني



موش و گربه؛ اثري فاخر از عبيد زاكاني
نام :: عبيد زاكاني
تولد :: قرن هشتم ه‍ ق
وفات::‌772ه‍‍ ق
آثار:: ديوان اشعار عبيد زاكاني شاعر و نويسنده طنز پرداز و شوخ طبع سده هشتم در قزوين از خانواده هاي مورد احترام و عربي الاصل به دنيا آمد. عبيد با امراي «آل اينجوي» فارس پيوندي نزديك داشت و قصايد و قطعاتي در ستايش آنان مي گفته است. هر چند كه درباره روابطش با حافظ روايتي در دست نيست ولي تنها اين واقعيت كه مردي با صفات و مشخصات او مدتي با حافظ در يك دربار در شيراز روزگار به سر مي كرده و در آنجا فعاليت داشته، كافي است كه احتمال وجود رابطه ميان آن

دو را به يقين مبدل مي سازد. عبيد زاكاني، شوخ طبعي، آگاه بود. او مرد بيداري بود كه اوضاع زمانه را ابداً نمي پسنديد. سخنان طنز آميز عبيد اغلب خنده آور است، اما در آن پيامي اصلاح جويانه و خيرخواهانه نهفته است كه از چشم روشن بينان پنهان نمي ماند. اشعار او به دو بخش جدي و شوخي تقسيم مي شود كه بخش طنز آميز آن از او چهره ادبي ممتازي ساخته است كه به نظم و نثر است و از ميان آنها «موش

و گربه» اهميت خاصي دارد كه چاپهاي سنگي ارزان قيمت آن ميان عموم مردم دست به دست مي گردد. داستان موش و گربه جريان سياسي است كه در آن حاكمان و قاضيان مورد انتقاد برنامه گرفته اند و چه بسا مقصود او «ابواسحاق اينجو» بوده باشد در برابر فرمانرواي كرمان از ديگر آثار طنزآميز عبيد زاكاني: اخلاق الاشراف، صد پند، رساله دلگشا، رساله تعريفات است. اخلاق الاشراف از نظر هنري، بسيار پرارج و از نظر جامعه شناسي و همچنين مردم شناسي بي نظير است. عبيد آثار ديگري چون مقامات فارسي، سنگ تراش و ... دارد.

عبيد در سال (772 ه‍ ق) درگذشت.

در اين تاپيك گزيده اي از اين اثر را خواهيد خواند



است یا هست؟

1:

پیش در آمد
بر در عفو تو ما بی سرو پایان چو عبید / تا تهی دست نباشیم ، گناه آوردیم
(( عبید زاکانی ))
اگر چه گرایش به شوخ طبعی و انواع اون در ادب فارسی ، تقریباً به اندازه تاریخ ادبیات فارسی ، قدمت و دیرینگی دارد ، اما شاید بتوان فرمود که تا قررن هشتم و ظهور عبید زاکانی طنز پرداز حرفه ای – به معنای امروزی و متعارف اون نداشته ایم
از سخنوران پیش از عبید یا حجم در خور توجهی از آثار طنز آمیز و شوخ طبعانه باقی نمانده هست یا وجه غالب آثار اونان را مطایبات و هجو شخصی تشکیل می دهد بنا بر این با قدری تسامح ، عبید زاکانی را می توان پدر طنز فارسی دانست

متاسفانه از تاریخ ولادت و شرح زندگی عبید ، اطلاعی در دست نداریم ((حمد الله مستوفی )) که هم شهری و هم عصر عبید زاکانی هست ، در کتاب تاریخ گزیده می نویسد که عبید از خاندان زاکانیان هست و زاکانیان تیره ای از عرب بنی خفاجه بوده اند که به قزوین مهاجرت کرده ، اون جا ساکن شده بودند دوشعبه از این خاندان اسم و رسمی داشته اند مستوفی هنگام اشاره به شعبه اهل علم و حدیث دو تن از ایشان را نام می برد :<< شعبه دیگر ، ارباب صدور ، از ایشان صاحب سعید صفی الدین زاکانی ، خداوند املاک و اسباب و از ایشان صاحب معظم نظام الدین عبید زاکانی اشعار خوبی دارد و رسائل بی نظیر ...>>


مرض استفاده از «در واقع»!

2:



94 out of 100 based on 44 user ratings 1294 reviews